پس از یه وقفه ی طولانی می خوام یه سری از مباحث معماری سنتی رو در این پست و پست های آتی مطرح کنم و سعی میکنم اطلاعاتی هر چند اندک اما مفید در مورد بنا های سنتی و طاق پوش ارائه کنم و تحلیل هایی جزیی بر بحث سازه ای و مقاوم سازی آن ها در برابر زلزله داشته باشیم.امیدوارم خوشتون بیاد و شما هم کمکم کنید..
در ادامه ی مطلب یه واژه نامه ی خیلی مختصری از معماری سنتی آوردم..
مقدمه ای بر ساختمان هاي آجري و سنتي
پيدايش ساختمان هاي آجري در ايران را مي توان از 1250 سال قبل از ميلاد در بناي چغازنبيل دانست .
علاوه بر اسكلت سازي اين بناي آجري در سرداب هاي اين معبد وجود آجر در ديوار سازي و طاق هاي سهمي كه به عرضي 4 متر و ارتفاع نزديك به سه متر و هشتاد سانتيمتر و در عمق ده متر كاربرد داشته كه تا به امروز به يادگار مانده است .
مجموعه بناي طاق كسرا تلفيقي از آجر و خشت و سنگ بوده است.
اين بنا به دستور يكي از خلفاي عباسي جهت استفاده پاره اي از مصالح آن تخريب شد كه فقط طاق كسرا و طاق نماسازيهاي آن از خشت و يا گل بوده باقي مانده و حتي سنگ و آجر نماي اصلي اين بنا را از آن برداشته اند.
.jpg/800px-Ctesiphon,_Iraq_(2117465493).jpg)
بطور خلاصه آجر يكي از مصالح اصلي بناي عظيم تيسفون بوده است.
در سد ها و پل ها كه در دوران ساسانيان ساخته شده از آجر نهايت استفاده برده شده و قوس هاي مدور باربر با آجرهاي مقاوم پوشش داده شده است. كه تعداد از آنها هنوز مورد استفاده مي باشد.
در بناهاي دوران اسلامي مانند مسجد جامع اصفهان كه گفته مي شود قسمت هايي از آن متعلق به قبل از اسلام بوده و در شكل طاق پوشش هاي مقاوم آجري همراه با اسكلت سازي بنا و ستون هاي باربر و پي سازي آجري به وجود آمده است بديهي است در زمان هاي مختلف در اين مجموعه باستاني فضاهايي در اشكال زيبايي معماري سنتي ساخته شده است.
در دوره سلجوقيان بناها با اسكلت سازي و پوشش هاي آجري و نماها با گلچين هاي آجري به شكل هاي مختلف پديد آمده و بالاخره در دوران هاي بعد ساختمان هاي آجري طاق پوش رفيع در فرم دورهاي تيز پوشش شده تا در دوران صفويه ساختمان هاي آجري با ايوان سازي و پوشش هاي تيز و كليل و كلايه تحول بزرگي در بناهاي آجري به وجود آورده است وجود آن آثار در معماري دوران هاي بعدي اثر عميق داشته تا جائيكه معماري سنتي دوران اخير نيز تحت الشعاع معماري زمان قرار گرفته است.
مصالح ساختماني:
مصالح ساخت سازه هاي طاقي
مصالح ساختماني را مي توان يكي از عناصر اصلي كه مي تواند تمامي روند ساختماني را تحت تاثير قرار دهد، بشمار آورد.
بطور كلي مي توانيم مصالح مورد استفاده در بناي ساختمان را با مبنا قرار دادن مشخصات و كيفيات آنها به صورت زير تقسيم بندي نمائيم:
- قابليت هاي فيزيكي و وزني و دوام آن كه مشخص كننده و تفكيك كننده مصالح سنگين و مصالح سبك مي باشد.
- به قابليت فني و مقاومت آنها، كه مي توانيم آنها را به دو دسته مصالح سفت و مقاوم در برابر فشار و مصالح ارتجاعي در برابر كشش تقسيم نمائيم.
- به قابليت فن استخراج و كاربرد آن كه مي توان آنها را به دو دسته مصالح با شكل كاربردي مشكل و مصالح با سهولت در كاربرد تقسيم نمائيم.
- به قابليت بيان و يا حالت رنگ و شكل آنها
با ساده نمودن كمي تقسيم بندي بالا ، كه در ادامه براي ما مفيد واقع خواهد شد مي توانيم تمامي مصالح را به دو شاخه عمده تقسيم كنيم، مصالح سنگين (سنگهاي طبيعي و ...) و مصالح سبك از قبيل( چوب و ...) .
با نگاهي كلي مي توان دريافت كه در بيشتر موارد، مصالح سنگين داراي سفتي و سختي،مقاوم در برابر فشار و به سختي كارپذير و از نوع شكل پذير مي باشند.
در عوص مصالح سبك مقاوم در برابر كشش و ارتجاعي و به آساني كار پذير هستند.
در اين گونه شناسي مي توانيم مصالح ساختگي را وارد نموده، مصالح ساختگي به دست بشر در واقع خلاقيت و محصول شناخت فني او از تجربياتش در طبيعت مي باشد.
بدين ترتيب مي توانيم در گونه اول مصالح را بسط داده و مواد رسي شكل داده شده مانند آجر خشت را به آن مي افزاييم.
در مورد استفاده مصالح در معماري اسلامي ايران و بطور اخص در سازه هاي طاقي ما همان گونه اول يعني مصالح سنگين را مورد بررسي قرار مي دهيم.
در اين ميان از چوب بعنوان عنصري مقاوم در برابر كشش نه به صورت عنصري مقاوم در برابر كشش نه بصورت عنصري اصلي بلكه به عنوان عاملي براي كمك در برابر مشكلات ايستايي صحبت خواهد شد.
بخش مصالح را به دو قسمت اصلي مصالح سنگي و مواد رسي(آجر، خشت) و مصالح چسبنده(ملات هاي مختلف از قبيل ملات گچ، آهك ) تقسيم مي نمائيم...
ادامه دارد...
دانلود:
مجله ی Modern Design May 2008 رو واستون گذاشتم.واقعا عالیه!تو این شماره اطلاعات خوبی در مورد visual bulding,Mobile Art(Zaha Hadid)،paper house,fog tower,eco-warrior,طراحی موزه،برج ایفل،مرکز هنری کروکاوا،ساختمان VM دانمارک(برنده ی جایزه Forum) و ... به دست میارید...درکل یه جورایی با شماره های قبلیش متفاوته!
مجله REVIEW که مجله ی معتبر و بسیار خوب و پر باریه
کتاب Kitchen Design نوشته ی Charlotte Baden-Powell
اینم یه کلیپ واقعی از زلزله تو ایتالیا که از پروفسور عشقی گرفتم..اینم خیلی خیلی جالبه..
